Sayfalar

10 Ocak 2013 Perşembe

Bölüm 12: Demokrasi kavramı

  • Normatif demokrasi teorisi: Halkın halk tarafından halk için yönetilmesi. Sözlük anlamından yola çıkar. Bu demokratik rejimlerin ulaşmak istedikleri bir idealdir.
  • Ampirik demokrasi teorisi: Bir siyasal rejimin demokratik olarak adlandırılambilmesi için şunlar gerekir.
      1. Etkin siyasal makamlar; seçimle işbaşına gelmelidir.
      2. Seçimler düzenli aralıklarla tekrar etmelidir.
      3. Seçimler serbesttir.
      4. Birden çok siyasal parti vardır.
      5. Muhalefetin iktidar olma şansı mevcuttur.
      6. Temel kamu hakları tanınmış ve güvence altına alınmıştır.
  • Çoğunlukçu demokrasi anlayışı: Devlet halkın çoğunluğunun iradesine göre yönetilmelidir. Azınlığın karşısında çoğunluğun yönetme hakkı mutlaktır, sınırlandırılamaz. Bu anlayışa göre azınlık hakları, çift meclis, kuvvetler ayrılığı demokrasiyle bağdaşmaz. Jan jak russo bu görüşü savunmuştur.
  • Çoğulcu demokrasi anlayışı: Çoğunlukla azınlık arasında bir denge olmalıdır. Çoğunluğun yönetme hakkı azınlığın temel hakları ile sınırlıdır. Çoğunluğun iradesinin sınırlandırılacağı bazı tedbirler alınmak zorundadır. Bu görüşe göre anayasalarda azınlıkların da hakları güvence altına alınmalıdır.
  • Çoğunlukçu-uzlaşmacı demokrasi farkı. Buradaki çoğunlukçu yukarıdaki çoğulcunun yerine kullanılmıştır. Hükümet çoğunluğun mu yoksa mümkün oldukça çok kişinin çıkarına mı hizmet etmelidirin cevabıdır. Birinciyi seçenler çoğunlukçu, ikinciyi seçenler uzlaşmacıdır. Çoğunlukçu demokrasi genelde iki partili sistemlerdir, azınlıklar dikkate alınmaz, hükümet karşısında güçlü organlar yoktur, anayasa yargısı yoktur, üniter, merkeziyetçi devlet vardır. Uzlaşmacı demokrasideyse seçimi kaybedenler ya da azınlıklar dışlanmazlar.
  • Uzlaşmacı demokrasilerde yürütme iktidarı çeşitli partiler tarafından geniş koalisyon hükümetleri içinde paylaşılır, yürütme ve yasama arasında bir kuvvet dengesi vardır, çok partili sistem vardır, nispi temsil seçim sistemi uygulanır, yazılı ve katı anayasa bulunur, çıkar grupları etkindir, yargı denetimi vardır, merkez bankası bağımsızdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder